Scriptie schrijven: verslag van een literatuuronderzoek

Net als met een verslag van een empirisch onderzoek start het literatuuronderzoek met een inleiding en eindigt met een discussie. Tevens bevat een literatuuronderzoek een samenvatting en literatuurlijst. Er bestaan twee belangrijke vormen van literatuuronderzoek. In dit stuk wordt kort beschreven hoe een verslag van een literatuuronderzoek er uit kan zien.

Vormen van literatuuronderzoek
Er zijn twee belangrijke vormen van literatuuronderzoek. Het literatuuroverzicht en de theoretische analyse.

Het literatuuroverzicht
Bij een literatuuroverzicht wordt het probleem in de inleiding gegeven en verduidelijkt. Eerder uitgevoerd onderzoek moet objectief worden beschouwd. Verbanden, tegenstrijdigheden, ontbrekende informatie en inconsistenties in de beschreven literatuur moet worden beschreven. Er moeten suggesties worden gegeven voor vervolgonderzoek. Heeft het literatuuronderzoek de vorm en opzet van een literatuuroverzicht, dan wordt met name de huidige stand van zaken weergegeven.

De theoretische analyse
De theoretische analyse kent overeenkomsten met het literatuuroverzicht. In een theoretische analyse moet echter de bestaande theorie worden bijgesteld, verfijnd, ontwikkeld of ontkracht worden. Bij beide vormen moeten de gegevens echter duidelijk worden geordend. Heeft het literatuuronderzoek de vorm en opzet van een theoretische analyse, dan moeten suggesties gedaan worden om de gangbare theorie bij te stellen.

De inleiding van een literatuuronderzoek
In de inleiding van een literatuuronderzoek moet de probleemstelling worden gegeven. Het probleem mag van algemeen naar specifiek worden beschreven. Om op deelproblemen in te gaan, mag gebruik worden gemaakt van onderzoeksvragen. Hierin moet echter wel de relatie met het hoofdprobleem naar voren komen.

Wanneer de methode kort beschreven kan worden, dan mag deze in de inleiding beschreven worden. Wanneer dit echter niet het geval is, dan moet de methode in een apart hoofdstuk van de scriptie of bij aanvang van elk nieuw deelprobleem worden beschreven. Omdat het literatuuronderzoek geen vaste indeling kent, is het zeer verstandig een leeswijzer te gebruiken. De leeswijzer moet in de inleiding worden gegeven. De leeswijzer is een opsomming van de opbouw van het literatuuronderzoek.

Adviezen

  • Formuleer de probleemstelling in de inleiding.
  • Maak gebruik van trechtervormige redeneringen.
  • Als de methode kort beschreven kan worden, doe dat dan in de inleiding.
  • Maak gebruik van een leeswijzer.

De discussie van een literatuuronderzoek
De discussie van een literatuuronderzoek is een spiegelbeeld van de inleiding. In de discussie wordt van specifiek naar algemeen geredeneerd. Bevindingen worden in een steeds breder kader gezet. In de discussie wordt tevens beschreven of het probleem uit de inleiding is opgelost.
Omdat overal in het literatuuronderzoek bevindingen en interpretaties worden gedaan, heeft dit gevolgen voor de naamgeving van het laatste hoofdstuk. Het laatste hoofdstuk kan ook “Discussie en aanbevelingen” worden genoemd, omdat ook suggesties voor vervolgonderzoek kunnen worden gegeven. Naast aanbevelingen voor vervolgonderzoek, mogen in een praktijkgericht toegepast onderzoek ook aanbevelingen voor de praktijk worden gedaan.

De literatuurlijst van een literatuuronderzoek
Net zoals bij een verslag van een empirisch onderzoek worden slechts de boeken en artikelen in de literatuurlijst gegeven, waarnaar in de tekst wordt verwezen. Een literatuurlijst kan op de APA-methode, of Vancouvermethode worden opgezet.

De samenvatting van een literatuuronderzoek
De samenvatting moet los van de hoofdtekst gelezen kunnen worden. Probleemstelling, wijze van redeneren en conclusies moeten kort worden beschreven. Tevens moet de doelstelling van het literatuuronderzoek expliciet in de samenvatting worden gegeven.

Algemene adviezen

  • Een literatuuronderzoek is een redenering. Laat dus duidelijk zien hoe wordt geredeneerd.
  • Geef in de inleiding de probleemstelling. Laat zien hoe de gebruikte en geanalyseerde literatuur de oplossing geeft voor het probleem.
  • Trechter in het begin en eind van het verslag.
  • Belicht het probleem vanuit verschillende invalshoeken.
  • Gebruik een leeswijzer; maak duidelijk wat, wanneer wordt gedaan.
  • Laat regelmatig in het verslag zien wat er nu is bereikt.
  • Voor een grotere samenhang kunnen deelproblemen worden gepresenteerd.
  • Gebruik hoofdstuktitels om de lezer te leiden.

Lees ook:

Loop geen inkomsten mis, schrijf over hobby, werk of studie en verdien extra inkomsten!

Scriptie: probleemstelling, vraagstelling en doelstelling

Hoe schrijf je een scriptie? Scriptie schrijven

Literatuurverwijzingen (APA) en literatuurlijst scriptie/verslag

Scriptie: het plan van aanpak (PvA), projectplan

Bronnen:

Sadrijn, K (1991). Scripties schrijven. Houtem/Diegem: Bohn Stafleu van Loghum.