Gedragspatronen doorbreken en gewenst gedrag versterken

Het stellen van doelen is een bewust proces. Ook de juiste gedragingen vertonen om de gewenste doelstellingen te bereiken, is in het begin een bewust proces. Omdat 80% van je gedrag onbewust verloopt, is het in het begin lastig om je doelen te bereiken. Het is dus belangrijk dat je het ongewenste onbewuste gedrag identificeert en vervangt door onbewust gewenst wat het bereiken van je doelen makkelijker maakt. Er bestaan 3 onbewuste gedragspatronen, de ketting, de cirkel en spiraal.

Er zijn 3 gangbare theorieën voor het bereiken van je doelen en succesvol worden. Deze theorieën zijn echter van ondergeschikt belang bij het bereiken van je doelen. Het is belangrijker om de ongewenste gedragspatronen die het bereiken van je doelen in de weg staan te identificeren en te vervangen door gewenste gedragspatronen. Ongewenste gedragspatronen en gewenste gedragspatronen kun je respectievelijk op 4 manieren vernietigen, danwel versterken. Alle bovengenoemde onderdelen zullen de revue passeren.

3 gangbare theorieën om je doelen te bereiken
Er zijn 3 gangbare theorieën om door gewenst gedrag je doelen te bereiken. Deze theorieën zijn:

  1. Trial-and-error-theorie
  2. De theorie van oorzaak en gevolg (cause and effect)
  3. De theorie van intentie en manifestatie (intention manifestation)

De eerste theorie gaat ervan uit dat je meteen start met een verandering van je gedrag en kijkt in hoeverre dat gedrag effectief is. Gaandeweg maak je fouten (errors). Van gemaakte fouten leer je en stel je je gedrag bij zodat je gedrag effectiever wordt om je doelen te bereiken.

De tweede theorie gaat ervan uit dat je gedrag de oorzaak is van het gevolg (het gewenste doel). Als je je gedrag zo aanpast, dan gaat deze theorie ervan uit dat je de gewenste doelstelling haalt. Het enige dat je hoeft te doen is het gewenste gedrag vertonen.

De derde theorie gaat ervan uit dat als je iets heel erg graag wilt (intentie), er ontzettend veel vertrouwen in hebt dat het gaat lukken, het doel levendig kunt voorstellen (visualiseren) je uiteindelijk het doel bereikt. Het doel zal zich uiteindelijk manifesteren. Elke theorie gaat er uiteindelijk vanuit dat je aanvankelijk bewust actie onderneemt om je doelstellingen te bereiken. Helaas wordt maar 20% van je gedrag bepaald door bewust gedrag en wordt het bewuste gewenste gedrag gemakkelijk verstoord door onbewust, ongewenst gedrag. Het is dus belangrijk dat je je bewust wordt van de wijze waarop ongewenst, onbewust gedrag tot stand komt. Ook is het belangrijk te weten hoe je je onbewuste, ongewenste gedrag kunt veranderen in onbewust, gewenst gedrag.

3 gedragspatronen
Het grootste deel (ongeveer 80%) van je gedrag vindt onbewust plaats. Je bijvoorbeeld wakker, je kleedt jezelf aan, je was jezelf, je ontbijt, je poetst je tanden, je vertrekt in je auto, je schakelt in je auto etc. Alle hierboven gedragingen verlopen bijna onbewust. Dit is ook gewenst. Je onderbewuste heeft namelijk een veel grotere capaciteit om gedragingen uit te voeren, dan je bewustzijn. Vaak verstoort je onderbewuste echter ook gewenst gedrag. Als je als doel hebt om af te vallen en je onderbewuste stuurt je bij de geur van versgebakken brood direct naar de bakker om gebak te halen en op te eten, dan is dat ongewenst. Ook als het zien van asbakken je aanzet je zoveelste stoppoging ondermijnen, dat is dat ongewenst. Elk onbewust gedragspatroon bestaat uit 3 onderdelen:

  1. Stimulus of trigger (extern of intern)
  2. Gedachte
  3. Resultaat

Stimulus of trigger
Een onbewust gedragspatroon wordt gestart met een stimulus (trigger). Deze stimulus kan extern, maar ook intern van aard zijn. Wanneer je als doel hebt om af te vallen, maar de geur van versgebakken gebak, veroorzaakt de gedachte om gebak te halen en op te eten, dan is de geur een externe stimulus. Ook weer beginnen met roken door het zien van asbakken is een externe stimulus. Een interne stimulus is bijvoorbeeld dat je na 1 week je best doen om af te vallen, je wel vindt dat je wel een extraatje hebt verdiend. Ook grote stress die je verlangen naar een sigaret is een interne stimulus.

Gedachte
De gedachte is de interne beslissing dat je zeker gedrag gaat vertonen. In het bovenstaande voorbeeld, dat je gebak haalt en opeet, of sigaretten koopt en rookt.

Resultaat
Het resultaat is het uiteindelijke gedrag. Je gaat naar de bakker en koopt gebak. Je koopt sigaretten en rookt.

3 onbewuste gedragspatronen
Er zijn 3 onbewuste gedragspatronen:

  1. De ketting
  2. De cirkel
  3. De spiraal

De ketting
De ketting van onbewust gedrag heeft een begin en einde. De ketting begint met een interne, of externe stimulus. De stimulus veroorzaakt een gedachte en de gedachte veroorzaakt een resultaat (bepaald gedrag). De ketting eindigt bij bepaald gedrag. In het voorbeeld van de bakker en de geur van versgebakken brood, eindigt het gedragspatroon bij het eten van het gebak.

De cirkel
Het gedragspatroon kan ook een cirkel zijn. Binnen de cirkel lokt het resultaat van bepaald gedrag hetzelfde gedrag uit. Het resultaat van het gedrag is een stimulus om weer precies hetzelfde gedrag uit te lokken. Zo kan eenmaal een snack halen bij de snackbar, terwijl je wilt afvallen, ertoe leiden dat je wekelijks een snack gaat halen, omdat de eerste keer dat je een snack ging halen het resultaat bevredigend was. Binnen de cirkel versterkt het gedragspatroon zich niet. Als het gedragspatroon een cirkel is, zul je niet op eens twee maal per dag een snack gaan halen, maar blijft het bij eenmaal per week.

De spiraal
Als het gedragspatroon een spiraal is, wordt het gedrag wel sterker. Als het gedragspatroon een spiraal is, dan zijn er 4 verschillende spiralen te onderscheiden:

  1. Zwakke negatieve spiraal
  2. Zwakke positieve spiraal
  3. Sterke negatieve spiraal
  4. Sterke positieve spiraal

Binnen een zwakke negatieve spiraal versterkt het resultaat van de stimulus van bepaald gedrag in kleine, maar negatieve mate. Zo kan het roken van 1 sigaret per dag er toe leiden dat er over een aantal jaren een rookverslaving ontstaat. Binnen een zwakke positieve spiraal versterkt het resultaat van bepaald gedrag in kleine, maar positieve mate. Zo kan wederzijdse aantrekkingskracht tussen twee mensen, ervoor zorgen dat deze mensen over een aantal maanden tot jaren uiteindelijk gaan samenwonen en trouwen. De spiraal kan echter ook sterk negatief zijn. Bepaalde drugs kunnen bijvoorbeeld een ontzetten sterke respons (resultaat) veroorzaken, dat iemand direct weer eenzelfde resultaat wil hebben en bijna direct verslaafd is. Ook bij een stoppoging bij roken, kan 1 sigaret er weer voor zorgen dat je weer een pakje sigaretten per dag rookt. De spiraal kan ook sterk positief zijn. Zo kan het doen van een bepaalde sport zo leuk zijn, of een erg lekker gevoel opleveren, dat je direct dagelijks deze sport wil doen.

4 manieren om ongewenst gedrag te voorkomen en gewenst gedrag te versterken
Nu je weet hoe gedrag tot stand komt, weet je ook hoe je ongewenste gedragspatronen kunt doorbreken. Je kunt ongewenste gedragspatronen op 4 manieren doorbreken:

  1. De stimulus uit de weg gaan
  2. De gedachte beïnvloeden
  3. Het resultaat beïnvloeden
  4. Een combinatie van de drie manieren

Bij de beschrijving van de 4 manieren gaan we uit van het voorbeeld dat de geur van versgebakken brood uiteindelijk veroorzaakt dat je gebak gaat eten. Wanneer je de stimulus uit de weg gaat, dan omzeil je de geur van versgebakken brood. Je probeert niet in contact te komen met de geur van versgebakken brood. Wanneer je de gedachte wil beïnvloeden, dan kun je tegenover de gedachte dat je dat gebak lekker vindt en dat je gebak wilt eten een andere gedachte plaatsen. Je kunt bijvoorbeeld met mensen in je omgeving afspreken, dat als zij jou gebak zien eten, jij hen 10 euro moet betalen. Zo zal de geur niet alleen de gedachte uitlokken dat je gebak wilt eten, maar ook dat je 10 euro moet betalen als je gesnapt wordt. Het resultaat van gebak eten kun je ook beïnvloeden. Zo kun je bij de geur van versgebakken brood, nog steeds beslissen om gebak te kopen. Je koopt echter niet het lekkerste taartje, maar je koopt EN eet juist het gebak wat je helemaal niet lekker. De stimulus heeft dan niet het gewenste resultaat opgeleverd. De kans op succes wordt groter wanneer je een combinatie van de beschreven 3 manieren inzet om een ongewenst gedragspatroon te doorbreken. Je behaalt nog betere resultaten als je het ongewenste gedrag veroorzaakt door een bepaalde stimulus vervangt door gewenst gedrag. Zo zou je bijvoorbeeld in het voorbeeld van het versgebakken brood als stimulus van ongewenst gedrag, ook gewenst gedrag kunnen veroorzaken. Als je versgebakken brood ruikt, ga je een stuk wandelen.

Tenslotte
Door duidelijke doelstellingen op te stellen, wordt het eenvoudiger om je doelstellingen te halen. Het is echter ook goed om te weten welke onbewuste gedragspatronen je gewenste gedrag in de weg staan. Deze gedragspatronen vervullen een bepaalde onbewuste behoefte. Wil je je doelen halen, dan moet je de behoefte die deze gedragspatronen vervullen, vervangen door gewenste gedragspatronen.

Lees ook:

Loop geen inkomsten mis, schrijf over hobby, werk of studie en verdien extra inkomsten!

Help jezelf door een ander te helpen

Omgaan met moeilijke (schoon)familieleden

Hoe kun je positiever worden?

Positief zijn verlengt je leven

Bronnen:

www.stevepavlina.com